فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٥٧ - ١٣ على بن اسماعيل بن شعيب بن ميثم

از آنجا كه ابن مملك، معاصر با جبائى متوفاى ٣٠٣هـ است طبعاً عبدالرحمن نيز از متكلمان قرن سوم است و مقدارى از قرن چهارم را نيز درك كرده است.

١٢. على بن منصوروى مكنى به ابوالحسن ساكن بغداد، از اصحاب هشام بن حكم است و مؤلفاتى در كلام دارد كه برخى از آنها به نام التدبير فى التوحيد والإمامة معروف است.[١]

از آنجا كه هشام بن حكم در پايان قرن دوم درگذشته است، طبعاً على بن منصور كه از شاگردان اوست از متكلمان قرن سوم خواهد بود.

١٣. على بن اسماعيل بن شعيب بن ميثموى ساكن بصره و از سران متكلمان شيعه بود. وى با ابوهذيل علاّفمعتزلى (١٣٥ـ٢٣٥هـ) و نظام (١٦٠ـ ٢٠١هـ) مجالس و مناظراتى دارد. و از كتابهاى اوست، كتابى به نام «الإمامة» وكتاب مجالس هشام بن حكم.(شايد در اين كتاب مناظرات هشام را گردآورده است) و كتابى در متعه.

ابن نديم مى گويد: نخستين كسى كه درباره امامت سخن گفت على بن اسماعيل بن ميثم تمار است و جد او ميثم از اصحاب على(عليه السلام)بود وعلى بن اسماعيل كتابى در مورد امامت به نام الامامه و كتابى به نام الاستحقاق دارد.[٢]